Krakowiacy

Ubiór Krakowiaków wykształcił się pod koniec XVIII w. Po Insurekcji Kościuszkowskiej został on uznany za ubiór narodowy. Sukmana wraz z czapką rogatywką stały się symbolem polskości oraz elementem odzieży partyzantów i powstańców, a z czasem munduru wojskowego.
Niewiasta ukazana przez Jana Nepomucena Lewickiego ubrana jest w białą, płócienną koszulę o kroju przyramkowym, zieloną, wełnianą spódnicę zwaną mazelonką, nieco od niej krótszą, szeroką, białą, płócienną zapaskę oraz granatowy gorset sukienny podszyty i oblamowany suknem czerwonym, sznurowany wstążką na krzyż. Na ramiona zarzucony ma biały, płócienny rańtuch ozdobiony kolorowym haftem i frędzlami. Włosy ma splecione, ozdobione wiankiem z ruty, barwinku lub bukszpanu i sztucznych kwiatów oraz kolorowych wstążek. Po tym nakryciu głowy możemy poznać, że osoba ta jest panną. Białe pończochy i płytkie pantofelki nie były znane na wsiach. Autor litografii musiał zauważyć je u szlachcianek ubierających się w „stroje krakowskie” na bale taneczne. Typowa jest natomiast biżuteria. Na palcach dziewczyny widoczne są tombakowe obrączki, szyję zaś ciasno okalają trzy sznury korali, ozdobionych dodatkowo tombakowym krzyżykiem. Taki sposób noszenia korali wyszedł z mody po roku 1860.
Mężczyzna również ma na sobie białą, płócienną koszulę o kroju przyramkowym, ta jednak związana jest pod szyją za pomocą czerwonej wstążki. Żółte sukienne portki włożone są do cholewiaków – butów ze skóry bydlęcej lub jałowiczej, o wysokiej cholewie i obcasie podbitym podkówką. Okrycie wierzchnie stanowi granatowa kierezja z dużym, trójkątnym kołnierzem, zwanym suką, koloru amarantowego. kierezja zdobiona jest naszyciami z włóczki oraz złotym galonem. Do rękawów doszyte są amarantowe, sukienne kłapcie. Kierezja przepasana jest białym, skórzanym pasem, zapinanym za pomocą mosiężnej sprzączki z jednym przekolcem, zdobiony zielonym safianem, mosiężnymi gwoździkami i brzękadłami – metalowymi krążkami nawleczonymi na rzemień. Mężczyźni mieszkający w okolicach Rzeszowa zakładali podobne pasy na sukmany w dni świąteczne. Podczas Warsztatów Rekonstrukcji Stroju Ludowego, które odbywały się w lipcu w Muzeum Etnograficznym w Rynku 6 w Rzeszowie, można było nauczyć się wyrobu właśnie takich pasów krakowskich. Krakowiak ukazany na litografii Lewickiego ma u pasa zawieszony składany nożyk. Na głowie natomiast karmazynową rogatywkę z czarnym otokiem barankowym, od XX w. popularną również w stroju łańcuckim. Półdługie włosy i wąsy są typowe dla mody chłopskiej tego okresu. W dłoni ozdobionej tombakową obrączka widnieje fajka.
Postaci ukazane na litografii są ubrane w stroje świąteczne charakterystyczne dla Krakowiaków Wschodnich w połowie XIX w. Kolor sukmany wskazuje na to, iż mogą być oni mieszkańcami okolic Miechowa. Jednak analogie tego stroju możemy znaleźć również w rysunkach Michała Stachowicza (Proszowianka, Krakowianka od Skalbmierza), drzeworytach sielanek Kazimierza Brodzińskiego (Taniec krakowski, Wiesław), oraz obrazach Władysława Szernera (Wyjście do ślubu z chaty w Krakowskiem).