Konserwacja zespołu rzeźb sakralnych

Muzeum Okręgowe w Rzeszowie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy wsparciu Marszałka Województwa Podkarpackiego realizuje projekt „Konserwacja zespołu rzeźb sakralnych w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie”. Celem zadania jest wykonanie prac konserwatorsko – restauratorskich przy XVII i XVIII-wiecznych obiektach snycerki, które ze względu na zły stan zachowania do tej pory były przechowywane w magazynie.

Zespół rzeźb trafił do muzeum poprzez zakupy bądź dary w sytuacji, kiedy dotychczasowi właściciele obiektów nie mieli możliwości ich przechowywania. Z rozebranego na początku XX wieku, drewnianego kościoła w Trzcianie, jako dar urzędu parafialnego, zostały przekazane siedemnastowieczne figury Św. Wojciecha oraz Św. Stanisława w 1927 roku. Rzeźby te wcześniej umieszczone były w ołtarzy głównym tamtejszej świątyni. Prawdopodobnie ze starego rozebranego kościoła w Jasionce (powiat krośnieński) pochodzą dwie rzeźby św. Agnieszki oraz niezidentyfikowanej świętej. Zostały zakupione w 1973 roku od właściciela posesji, gdzie stała kapliczka z rzeźbami.

Interesujący jest zespół rzeźb jaki został przekazany do Muzeum Ziemi Rzeszowskiej przez proboszcza Kościoła Garnizonowego w Rzeszowie w 1939 roku. W owym czasie czyniono starania by dawny kościół poreformacki w Rzeszowie odnowić i przeznaczyć na kościół garnizonowy. Komitetowi odbudowy kościoła udało się pozyskać nieodpłatnie fragmenty wyposażenia kościołów lwowskich, usuniętych podczas prowadzonych tam prac restauracyjnych. Do rzeszowskiej świątyni trafiły XVIII-wieczny ołtarz i ambona z katedry ormiańskiej, ołtarz z kościoła św. Mikołaja oraz dwa niekompletne ołtarze z Muzeum Przemysłowego we Lwowie. Pewną ilość figur i elementów użyto do urządzenia rzeszowskiego kościoła, resztę w 1939 roku przekazano Muzeum Ziemi Rzeszowskiej, w tym akantowe uszaki i putta poddane konserwacji w niniejszym projekcie.

Konserwacja omawianych rzeźb pozwoli na ich ekspozycję, na udział w wystawach czasowych w innych muzeach oraz udostępnienie ich wizerunków w publikacjach naukowych. Szczególnie ważne jest to w przypadku rzeźb wykazujących cechy tzw. lwowskiego rokoka, ponieważ wpisane w obieg muzealny mogą pozwolić na szersze badania porównawcze. Termin „rzeźba lwowska” obejmuje działa powstałe we Lwowie i jego najbliższych okolicach, jak również plastykę rozległych obszarów wschodniej Małopolski, województwa ruskiego, Wołynia i Podola. W połowie XVIII wieku w środowisku lwowskim wypracowano specyficzny repertuar form stylistycznych, które akcentowały ekspresyjne wartości w kształtowaniu rzeźby, pozostawiając anatomiczną poprawność przedstawionych postać na dalszym planie. W sposób charakterystyczny kształtowano draperie szat w formie dużych, ostro łamanych płaszczyzn, tworzących połyskliwą, krystaliczną strukturę niezależną od układu ciała. To dekoracyjne potraktowanie całej rzeźby kontrastowało z jej nacechowaniem emocjonalnym, sugestywnie manifestującym się w przerysowanej pozie modela, dramatyzmie gestów, nabrzmiałej muskulaturze, ekstatycznym wyrazie twarzy o zdeformowanych rysach i rozwianym zarostem. W 2. połowie XVIII wieku kiedy ten kanon mocno się rozpowszechnił za sprawą licznie działających warsztatów snycerskich, zastąpiono patos i dramatyzm dworską elegancją i gracją, taneczną pozą oraz subtelnym potraktowaniem twarzy, typowym dla schyłkowego rokoka. Z tego nurtu pochodzi cześć zakonserwowanych rzeźb.

Dzięki zabiegom konserwatorskim rzeźby odzyskują dawny blask, będą mogły być eksponowane na wystawie stałej w Muzeum i udostępnione szerokiej publiczności.

Obok działań mających na celu przywrócenie świetności 11 obiektom, planuje się przeprowadzenie ich dokumentacji w technice 3D i udostępnienie jej w na muzealnych stronach internetowych oraz wykonanie badań stratygrafii warstw malarskich dwóch rzeźb XVII wiecznych (św. Stanisława i św. Wojciecha). O tych działaniach sukcesywnie informujemy na niniejszej stronie.

Rzeźba Św. Wojciech

MRA 5293, rzeźba w drewnie lipowym, wys. 140 cm, XVII w Opis: Święty Wojciech ukazany jest w całej…

Rzeźba Św. Stanisław

MRA 5292, rzeźba w drewnie lipowym, wys. 140 cm, XVII w. Opis: Postać biskupa Stanisława ukazana została w pozie…

Rzeźba Św. Agnieszka

MRA 1, rzeźba w drewnie gruszkowym, wys. 95 cm, II poł. XVIII w Opis: Postać stojąca w lekkim…

Rzeźba niezidentyfikowanej świętej

MRA 2, rzeźba w drewnie gruszkowym, wys. 100 cm, II poł. XVIII w. Opis: Postać stojąca w kontrapoście,…

Rzeźba kobiety – Alegoria wiary

MRA 5139, rzeźba w drewnie lipowym, wysokość 90 cm, szerokość 70 cm, poł. XVIII w. Opis: Figura przedstawia…

Rzeźba Św. Elżbieta

MRA 5145, rzeźba w drzewie lipowym, wysokość 84 cm, poł. XVIII w. Opis: Figura młodej kobiety, ujętej w…

Putto

MRA 5142, rzeźba w drewnie lipowym, wysokość 75 cm, szerokość 34 cm, XVIII w. Opis: Pełnoplastyczna rzeźba z…

Putto

MRA 5169, rzeźba w drewnie lipowym, wysokość 70 cm, szerokość 28, XVIII w. Opis: Pełnoplastyczna rzeźba z barokowego…

Putto

MRA 4175, rzeźba w drewnie lipowym, wysokość 69 cm, XVIII w. Opis: Pełnoplastyczna rzeźba z ołtarza przedstawia wzlatującego…

Dwa uszaki złocone

MRA 5276 a długość - 230 cm oraz MRA 5276 b - 180 cm, drewno lipowe, pocz. XVIII…


AKTUALNOŚCI:

Od dnia 31.12.2018 r. rzeźby poddane konserwacji w ramach projektu można oglądać na wystawie stałej, w budynku głównym Muzeum Okręgowego w Rzeszowie.


Folder  „Konserwacja zespołu rzeźb sakralnych w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie”:


Zakres prac konserwatorskich – przykłady
ANIMACJA

 


12 grudnia 2018 o godz. 12.00 w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie odbyła się konferencja prasowa na temat projektu „Konserwacja zespołu rzeźb sakralnych w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie”.
Zaprezentowano główne założenia projektu, efekty prac konserwatorskich, a także wyniki przeprowadzonych badań.

Tego samego dnia o godz. 13.00 miała także miejsce publiczna prezentacja wystawy czasowej rzeźb sakralnych, będących przedmiotem projektu.


Z przyjemnością zapraszamy Państwa na wystawę zakonserwowanych rzeźb. Wystawę można oglądać bezpłatnie od 7 grudnia 2018 do końca roku.
Wystawie towarzyszy nieodpłatna lekcja muzealna pt. Lwowska rzeźba rokokowa (zajęcia prowadzone na ekspozycji, wzbogacone o prezentację multimedialną).

Zapraszamy na prezentację zakonserwowanych rzeźb, na której konserwator Łucja Brzozowska opowie o przeprowadzonych działaniach oraz o badaniach stratygraficznych. Prezentacja będzie miała miejsce 12 grudnia o godzinie 13:00


W dniu 16 listopada 2018 r. nastąpił odbiór prac konserwatorskich i ich zatwierdzenie w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie.


Audycja Radia Via 9 Listopada 2018 r.


W dniu 28 września 2018 roku, w pracowni konserwatorskiej Pani Łucji Brzozowskiej w Polańczyku odbyła się komisyjna kontrola prowadzonych działań konserwatorskich.

Przygotowany został materiał filmowy oraz fotografie, prezentujące aktualny stan prac.


Wykonawcą konserwacji jest pracownia konserwatorska Łucji Brzozowskiej z Polańczyka. Poniżej prezentujemy zdjęcia z przygotowania rzeźb do transportu. Panie Łucja Brzozowska oraz Natalia Kłokow zabezpieczają warstwy malarskie przed odspojeniami, które mogą spowodować wstrząsy podczas transportu. Następnie rzeźby zostały opakowane tak by ich wystające elementy (np. ręce, elementy draperii) nie były narażone na złamania i stanowiły z korpusem rzeźby spójną całość. Tak przygotowane rzeźby ruszyły w podróż do pracowni konserwatorskiej.


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Patroni Medialni: